Protest in Tallinn

Ingang Russische ambassade, Pikk-straat, Tallinn, vrijdagavond. (Foto: Lugeja foto).

"Zijn wij hierna aan de beurt?"

Zijn gezicht spreekt boekdelen. Mart Laar, oud-premier van Estland en economisch adviseur en vertrouweling van de Georgische president Misha Saakasjvili, is net terug uit Tblisi en lucht in het parlementsgebouw zijn hart ten overstaan van de camera’s van Aktuaalne Kaamera, het Estse journaal.
De invloedrijke politicus – hij onderhoudt ook innige banden met de Republikeinen in Amerika en met hun thinktanks – is ervan overtuigd dat de Georgische autoriteiten niet van plan waren Zuid-Ossetië aan te vallen, maar dat zij gezien de omstandigheden geen andere keuze hadden. De doelbewuste provocatie door de seperatisten, waarbij dorpen zijn vernietigd en doden en gewonden zijn gevallen, kon niet onbeantwoord blijven, aldus Laar. De vraag, of hij zelf voor een militaire oplossing zou hebben gekozen, stoort hem – “Ik ben geen expert op dat gebied.”
Laar sluit niet uit dat het conflict zich zal uitbreiden; Rusland heeft Georgië immers ook al buiten Zuid-Ossetië aangevallen. Hij zegt het vreemd te vinden dat het Kremlin officieel volhoudt dat het geen partij is in het conflict, maar dat het “vrijwilligers” er niet van heeft kunnen weerhouden naar Zuid-Ossetië te trekken: “Sinds wanneer kunnen vrijwilligers bommenwerpers besturen?” Rusland zal de geesten die het nu uit de fles heeft gelaten en die het zelf heeft getraind en van wapens heeft voorzien niet lang in de hand kunnen houden, sluit hij af.
Laar is ook te gast in de Aktuaalne Kaamera-studio en geeft zijn betoog daar een wel erg (cultuur-)pessimistische vervolg. “Zijn wij hierna aan de beurt?”, vraagt hij zich af. Estland herbergt zoals bekend een grote Russische minderheid en heeft president Medvedev niet gezegd dat Rusland alles zal doen om de Sootechestveniki, de “landgenoten” die sinds het uiteenvallen van de Sovjetunie buiten het Moederland wonen, te beschermen? Rest de vraag, of Laar hiermee de etnische Russen in Estland, niet impliciet degradeert tot een vijfde colonne van Moskou (bovendien wonen zij niet in een afvallige provincie).
Andere politici, zoals Laars conservatieve geestverwant Marko Mihkelson, benadrukken in de kranten en op hun blogs de slappe houding van het Westen dat wederom aarzelt bij het verdedigen van zijn waarden. Die geluiden klonken overigens ook al in april, toen duidelijk werd dat Georgië en Oekraine op termijn niet in aanmerking komen voor het NAVO-lidmaatschap. Alleen president Toomas Hendrik Ilves (foto) lijkt zich iets terughoudender en diplomatieker op te stellen. Het staatshoofd liet in een persbericht weten dat Rusland de territoriale integriteit van Georgië moet eerbiedigen en dat zijn militaire interventie een oplossing van het conflict geen stap dichterbij brengt. Die moet worden gevonden aan de onderhandelingstafel. Edward Lucas, Oost-Europa-redacteur van The Economist, dichtte Ilves ooit de uitspraak “Misha, just shut the f*ck up!” toe. Die woorden herhaalde de president echter niet.